Jak radzić sobie ze stresem? Przyczyny i konsekwencje długotrwałego stresu

Stres stał się elementem życia większości z nas. Stresują nas zarówno sytuacje bardzo przykre i niemiłe, ale stresujemy się także w okolicznościach, które powinny nas jedynie cieszyć. Niestety coraz to nowsze badania dowodzą, że długotrwały stres jest przyczyną wielu chorób, w tym chorób cywilizacyjnych. Jak radzić sobie ze stresem i cieszyć się zdrowiem i dobrym samopoczuciem?

Sytuacje stresowe – dlaczego żyjemy w stresie?

Rzadko zdajemy sobie sprawę z tego, jak wiele sytuacji w życiu nas stresuje. Stresuje nas praca, jak i dojazdy do niej, a także zagrożenie jej utratą. Co ciekawe, do najbardziej zestresowanych społeczeństw, bojących się o utratę pracy, należą Niemcy i Finowie, którzy cieszą się wyjątkowo niskim bezrobociem.

Innymi bardzo stresującymi sytuacjami są rozwody i separacje, śmierć bliskiej osoby, choroba, ale także takie okoliczności, jak pojednanie się z małżonkiem, ślub czy organizacja wyjazdu na urlop.

Jak rozpoznać długotrwały stres?

U każdego z nas stres może objawiać się nieco inaczej, jednak u wszystkich w sytuacjach stresowych wzrasta puls i podnosi się ciśnienie krwi. Dodatkowo możemy odczuwać senność lub nienaturalne pobudzenie, może nas boleć brzuch, może nam dokuczać rozstrój żołądka, brak apetytu lub nadmierny apetyt. Często długiemu stresowi towarzyszy przemęczenie, bezsenność, osłabienie pamięci i koncentracji.

Długotrwały stres – jakie są konsekwencje życia w ciągłym stresie?

Życie w ciągłym stresie osłabia nasz układ odpornościowy. A stąd prosta droga nie tylko to częstych przeziębień i różnego rodzaju infekcji bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, ale także do poważniejszych chorób. Inną przyczyną długotrwałego stresu są wrzody żołądka i dwunastnicy, choroby układu krążenia, osteoporoza. Bardzo częstym objawem stresu jest ból głowy, charakteryzujący się pulsowaniem zarówno w okolicach czoła, jak i z tyłu głowy. U kobiet objawem chronicznego stresu może być także rozregulowany cykl miesiączkowy.

W wyniku ciągłego napięcia pojawiają się także choroby cywilizacyjne – cukrzyca, otyłość, a nawet nowotwory. Udowodniono, że stres sprzyja rozwojowi raka piersi, jednak chroniczne niewyspanie, niedożywienie czy otyłość prowadzą do wielu innych rodzajów nowotworów. Jeśli więc stres nie jest bezpośrednią ich przyczyną, na pewno w sposób pośredni przyczynia się do powstawania zmian nowotworowych.

Jak radzić sobie ze stresem?

Oczywiście najlepiej by było, gdybyśmy ze swojego życia wyeliminowali wszystkie czynniki stresogenne. Jednak rzadko kiedy takie zalecenia jesteśmy w stanie wprowadzić w życie. Dlatego warto sięgnąć po inne sposoby, które pomogą nam w walce ze stresem:

  • Zdrowa dieta – regularne, zdrowe posiłki, eliminacja fast-foodów, słodyczy i alkoholu może być na początku dużym wyzwaniem, jednak szybko zaobserwujemy pozytywne skutki racjonalnego odżywiania,
  • Aktywność fizyczna – nie musimy intensywnie trenować, wystarczą spacery lub marsze, najlepiej po parku lub lesie, basen, joga czy energetyczna zumba, by zredukować napięcie i pobudzić produkcję endorfin. Czasami wyczerpujące treningi wręcz nie są wskazane – podczas dużego wysiłku wydziela się kortyzol, hormon stresu,
  • Czas na przyjemności – każdego dnia powinniśmy znaleźć przynajmniej pół godziny na przyjemności: czytanie książek, oglądanie seriali, lepienie modeli,
  • Sen – mimo bezsenności powinniśmy zrobić wszystko, by codziennie zapewnić organizmowi minimum 6 godzin snu. Jeśli jednym z objawów stresu jest bezsenność, warto sięgnąć po uspokajające tabletki ziołowe, które pomogą nam się wyciszyć.

Stresu nie wolno lekceważyć – już przy pierwszych objawach stresu należy mu przeciwdziałać. Czasami wystarczy wziąć krótki urlop i wyjechać na kilka dni poza miasto, na innych doskonale działa powrót do treningów lub odnowienie zaniedbanych znajomości. W przypadku długo utrzymującego się stresu konieczna może okazać się pomoc psychologa lub psychoterapeuty.