Niedobory witaminy B12 – objawy i przyczyny

Witamina B12 bierze udział w wielu ważnych procesach w naszym organizmie. Jej niedobory w dłuższej perspektywie czasu grożą poważnymi powikłaniami, w krótszym dokuczliwymi objawami. Dowiedz się, jaką rolę odgrywa witamina B12, jakie mogą być przyczyny jej niedoborów oraz jakie są objawy niedoboru witaminy B12.

Witamina B12 – właściwości i funkcje kobalaminy

Jednym z głównych zadań witaminy B12 jest współudział w syntezie kwasów nukleinowych, czyli RNA i DNA. Kobalamina bierze także udział w syntezie mieliny, która z kolei jest substancją budulcową otoczki mielinowej, chroniącej włókna nerwowe. Ponadto witamina B12 bierze udział w podziale komórkowym, a także w syntezie czerwonych krwinek. Dodatkowo kobalina reguluje poziom homocysteiny której nadmiar ułatwia cholesterolowi przyleganie do ścianek naczyń krwionośnych.

Objawy niedoborów witaminy B12

Witamina B12 jest więc niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, zarówno na poziomi funkcji poznawczych (myślenia, zapamiętywania, skupienia), jak i na poziomie motoryki małej i dużej. Niedobory witaminy B12 osłabiają pamięć i koncentrację, negatywnie wpływają na samopoczucie, prowadząc nawet do depresji, pogarszają czucie w kończynach, co może zakończyć się brakiem czucia. Niewystarczająca ilość witaminy B12 może także doprowadzić do znacznego pogorszenia wzroku lub całkowitej i nieodwracalnej jej utraty.

Brak witaminy B12 przekłada się również na niedobory krwinek czerwonych, co w pierwszej kolejności powoduje osłabienie, apatię, zawroty głowy, a następnie niedokrwistość megaloblastyczną. Dodatkowo niedobory witaminy B12 mogą przyczyniać się do rozwoju choroby miażdżycowej, która znacząco zwiększa ryzyko zawałów serca i udarów. Niskie stężenie witaminy B12 może objawiać się także poprzez spuchnięty i czerwony język (zapalenie języka) oraz owrzodzenia jamy ustnej.

Witamina B12 ma zbliżone właściwości do kwasu foliowego, przede wszystkim w zakresie pracy układu nerwowego. Jeśli jednej z tych witamin zaczyna brakować, organizm rekompensuje braki drugą. Niestety maskowane są przez to niedobory witaminy B12, a brak niepokojących objawów sprawia, że nie staramy jej się uzupełnić ani w diecie, ani w postaci suplementacji. Prowadzi to do degradacji włókien nerwowych i wszystkich tego następstw. Osłabia to także szpik kostny, zmniejsza ilość erytrocytów, rujnując nasze zdrowie, a nawet zagrażając naszemu życiu. Dlatego zaleca się wykonywanie badań na poziom witaminy B12 i uzupełnianie jej niedoborów.

Niedobory witaminy B12 – przyczyny niedoborów kobalaminy

Głównym źródłem witaminy B12 jest mięso wołowe, wieprzowe, podroby wołowe, wieprzowe i drobiowe, jaja, mleko i przetwory mleczne, niektóre ryby (śledź, makrela, sardynka), mięczaki, jaja oraz drożdże spożywcze. Z tego względu z niedoborami witaminy B12 często zmagają się weganie i wegetarianie. Jednak świadomość osób niespożywających mięsa rośnie i coraz więcej wegan i wegetarian suplementuje witaminę B12.

Na niedobory witaminy B12 narażone są także osoby często spożywające fast-foody, alkohol i palące papierosy. Czynnik Castle’a, który odpowiedzialny jest za wchłanianie witaminy B12, zlokalizowany jest bowiem na śluzówce żołądka i każde jego podrażnienie obniża wchłanianie się kobalaminy. Dlatego też z niedoborami witaminy B12 walczą także osoby ze stanami zapalnymi żołądka, wywołanymi zakażeniem bakterią Helicobacter Pylori (a jej nosicielami jest aż 80% społeczeństwa), osoby z takimi chorobami, jak Leśniowskiego-Crohna, a także nosiciele pasożytów, między innymi tasiemców.

Niższą przyswajalność witaminy B12 mają też osoby przyjmujące antykoncepcję hormonalną, stosującą antybiotykoterapię, przyjmujące leki na refluks czy cukrzycę. Witamina B12 nie przyswaja się także w obecności syntetycznego kwasu askorbinowego (witaminy C), dlatego suplementy z witaminą C należy stosować co najmniej 2 godziny po spożyciu mięsnego dania czy wzięciu suplementu z witaminą B12.