Niedoczynność tarczycy – objawy, przyczyny i leczenie

Tarczyca to gruczoł nieparzystny, który wydziela trzy hormony: trójjodotyroninę (T3), tyroksynę (T4) i kalcytoninę. Prawidłowa praca tarczycy uzależniona jest od hormonu TSH, który wydziela przysadka oraz stanu samej tarczycy. Jakie są objawy niedoczynności tarczycy, jakie są jej przyczyny i na czym polega leczenie niedoczynności tarczycy?

Przyczyny niedoczynności tarczycy

O pierwotnej niedoczynności tarczycy mówimy wówczas, gdy doszło do uszkodzenia gruczołu tarczowego. Tarczyca może zostać uszkodzona wskutek autoimmunologicznego zapalenia tarczycy, Hashimoto. Tarczyca może zostać uszkodzona poprzez niedobory jodu, napromieniowanie szyi lub jej okolic podczas radioterapii lub podczas częściowego lub całkowitego wycięcia gruczołu.

Z wtórną niedoczynnością tarczycy mamy do czynienia w wyniku uszkodzenia lub nowotworu przysadki mózgowej. Z kolei trzeciorzędowa niedoczynność tarczycy jest wynikiem uszkodzenia podwzgórza.

Niedoczynność tarczycy – objawy i skutki nieleczonego schorzenia

Niedoczynność tarczy u każdego może objawiać się inaczej. Niektórzy obserwują u siebie większość typowych objawów, inni zauważają w swoim organizmie niewielkie zmiany. Do najczęstszych objawów niedoczynności tarczycy zaliczamy:

  • dużą męczliwość
  • nadmierną senność
  • płytki oddech i duszność wysiłkową
  • odczuwanie zimna nawet w upalne dni
  • sztywność mięśni i bóle stawów
  • słabsza pamięć i koncentracja
  • przyrost masy ciała mimo gorszego apetytu
  • obrzęk szyi, zanik dołeczków przy obojczykach
  • sucha skóra, „brudne kolana”, „brudne łokcie”
  • wypadanie włosów, łamliwość paznokci
  • zatrzymanie wody w organizmie
  • zaburzenia w miesiączkowaniu
  • osłabione libido, impotencja

Diagnoza i leczenie niedoczynności tarczycy

Aby zdiagnozować niedoczynność tarczycy, należy wykonać badanie krwi na stężenie TSH. Często wskazane jest także zrobienie dodatkowych badań, np. pomiaru wolnej tyroksyny (FT4). W procesie diagnozowania niedoczynności wykonuje się również USG tarczycy, aby stwierdzić przyczynę choroby. Ponadto wykonuje się badania na stężenie immunoglobulin.

Leczenie niedoczynności tarczycy polega na podawaniu hormonów tarczycowych i powtarzaniu badań na ich stężenie. Dawka hormonów dobierana jest indywidualnie i w razie potrzeby zwiększana lub zmniejszana.

Ponieważ hormony tarczycowe należą do chorób metabolicznych, dużym problemem osób z niedoczynnością tarczycy jest utrzymanie prawidłowej masy ciała. Osoby te swoją dietę powinny skonsultować z dietetykiem, najlepiej z dietetykiem klinicznym. Najczęściej osobom z niedoczynnością tarczycy zaleca się zwiększenie podaży białka, które powinno stanowić około 15% spożytych kalorii. Białko przyspiesza metabolizm, jest także potrzebne do produkcji hormonu wzrostu, który spala tkankę tłuszczową. Należy więc spożywać produkty bogate w białko, a w razie potrzeby suplementować się odżywkami białkowymi dla sportowców. Oczywiście należy także spożywać produkty bogate w jod, przede wszystkim ryby i owoce morza.