Skręcenie stawu kolanowego i uszkodzenie więzadeł

Upadek, zarówno podczas biegania, jak i podczas spaceru, może skończyć się groźnie. Najczęściej z takiego upadku wychodzimy co najwyżej z siniakiem, zdarza się jednak niestety, że na siniaku nasz upadek się nie kończy. Jedną z częstszych kontuzji, z jakimi się spotykamy, szczególnie, gdy przewrócimy się podczas biegania, jest skręcenie kolana i uszkodzenie więzadeł. Jak rozpoznać uszkodzenie więzadeł i co zrobić, gdy podejrzewamy, że doszło właśnie do takiego urazu?

Rozciągnięcie, naderwanie i zerwanie więzadła w kolanie

Uraz więzadeł w kolanie dzielimy na trzy stopnie:

  • I stopień – rozciągnięcie więzadła
  • II stopień – naderwanie więzadła
  • III stopień – zerwanie więzadła

Ponadto podczas uszkodzenia więzadła w kolanie może dojść do uszkodzenia innej tkanki, najczęściej jest nią łąkotka.

W kolanie znajduje się aż 11 więzadeł, uszkodzeniu ulegają najczęściej:

  • Więzadło krzyżowe przednie
  • Więzadło pobocze piszczelowe
  • Więzadło krzyżowe tylnie
  • Więzadło poboczne strzałkowe

Im większy stopień uszkodzenia więzadła, tym mamy do czynienia z bardziej bolesnym urazem, a i jego leczenie wymaga różnych działań. To, jakie działania, należy podjąć po uszkodzeniu więzadła, zależy zarówno od stopnia uszkodzenia, jak i rodzaju więzadła, które uległo uszkodzeniu.

Co zrobić, gdy po upadku czujemy ból w kolanie?

Samemu nie jesteśmy w stanie zdiagnozować, co konkretnie się stało. Możemy jedynie oszacować czy złamała się kość, czy uszkodziła się jakaś część kolana. Jeśli boli nas kolano po którejś stronie, możemy mieć podejrzenia, które więzadło zostało uszkodzone.

Objawy uszkodzenia więzadła:

  • Ból, w przypadku II i III stopnia uniemożliwiający chodzenie
  • Obrzęk, który nie występuje we wszystkich przypadkach
  • Siniak na kolanie, który również nie zawsze występuje

Obrzęk i siniak może się pojawić, ale nie musi. Najczęściej objawy te występują, gdy więzadło zostało zerwane lub gdy podczas naderwania więzadła uszkodziła się także łąkotka – ale także nie jest to reguła bez wyjątków.

Gdy mamy znaczne trudności w chodzeniu lub w ogóle nie możemy chodzić, powinniśmy niezwłocznie udać się na pogotowie ratunkowe lub na SOR (najlepiej znajdujący się w szpitalu z poradnią ortopedyczną), a jeśli nie jesteśmy w stanie sami dotrzeć w któreś z tych miejsc, możemy wezwać karetkę pogotowia.

Przy naciągnięciu i naderwaniu więzadeł często jesteśmy w stanie samodzielnie się poruszać. Wtedy warto – w drodze do szpitala – zakupić maść chłodzącą, a najlepiej żel Altacet. Im szybciej schłodzimy miejsce, w którym występuje stan zapalny, tym lepiej.

Leczenie uszkodzonych więzadeł

Stopień uszkodzenia więzadła lekarz może stwierdzić, wykonując USG lub rezonans magentyczny. Na RTG i tomografii komputerowej więzadła są niewidoczne. Jeśli naciągnęliśmy lub naderwaliśmy więzadło poboczne piszczelowe lub strzałkowe, możemy mówić o dużym szczęściu w nieszczęściu. Wystarczy odciążyć nogę na 6 tygodni, bo tyle tkanki potrzebują na regenerację. Jeśli możemy pozwolić sobie na zostanie w domu, lekarze fizjoterapeuci odradzają wkładanie nogi w stabilizator. Jeśli musimy chodzić na uczelnię czy do pracy, stabilizator zakładajmy wychodząc z domu, a po powrocie go zdejmujmy.

Stabilizator zaleca się zakładać w przypadkach zerwania więzadeł oraz w przypadku uszkodzeń I i II stopnia w połączeniu z uszkodzeniem innych tkanek, na przykład łąkotki. Chodzenie niepotrzebnie w stabilizatorze może przedłużyć rehabilitację. W przypadku uszkodzenia łąkotki lub torebek stawowych, operacja jest niezbędna bez względu na stopień uszkodzenia więzadła.

Niestety zerwanie więzadeł pobocznych najczęściej wiąże się z koniecznością przeprowadzenia artroskopii, czyli zabiegu, podczas którego – bez konieczności nacinania całego kolana – lekarz jest w stanie zszyć więzadło lub wszyć implant w postaci taśmy. Artroskopia jest także konieczna, gdy więzadło krzyżowe przednie lub tylnie ulegnie uszkodzeniu drugiego stopnia. Więzadła krzyżowe mają znacznie mniejszą zdolność do regeneracji i tylko niewielkie ich uszkodzenie nie wiąże się z koniecznością leczenia operacyjnego.

Rekonwalescencja po uszkodzeniu więzadeł

Pacjent z naciągniętym lub naderwanym więzadłem powinien leżeć w domu z lekko uniesioną i lekko ugiętą nogą w kolanie. Do łazienki czy kuchni powinien przemieszczać się o kuli, nie dotykając chorą nogą podłogi. Kolano należy odciążać przez 6 tygodni, z czego dopiero po trzech tygodniach można delikatnie i bardzo ostrożnie dostawiać chorą nogę.

W przypadku zerwania więzadła zalecenia są bardziej indywidualne. Ważna jest jednak szybka rehabilitacja kolana, by noga wróciła w pełni do zdrowia. Po zakończonej rehabilitacji warto jest wzmocnić mięśnie nóg, szczególnie mięsień czworogłowy i mięsień dwugłowy, które stabilizują staw kolanowy – im silniejsze mięśnie, tym mniejsze ryzyko urazów kolana.