Znaczenie snu dla organizmu oraz skutki niewysypiania się

Chyba wszyscy słyszeliśmy o tym, jak ważny dla ludzkiego organizmu jest sen. Sami nieraz odczuliśmy skutki niewyspania – brak koncentracji, brak siły fizycznej i nienajlepsze samopoczucie. Dlaczego sen jest aż tak ważny i jakie są skutki chronicznego niewyspania?

Sen a zdrowie i kondycja fizyczna

Podczas snu dochodzi do wielu procesów. Nasz mózg pracuje, ale w zupełnie inny sposób niż w ciągu dnia. Ośrodkowy układ nerwowy przestaje być aktywny, a mózg ma czas na uporządkowanie wszystkich informacji zebranych w ciągu dnia. To właśnie podczas snu utrwalają się ślady pamięci, oczywiście zgodnie z hierarchią, jaką na daną chwilę ustala mózg.

W trakcie snu regenerują się neuroprzekaźniki, które odpowiedzialne są odbieranie różnorodnych bodźców za dnia. Nieregenerowane receptory prowadzą do obniżenia koncentracji, osłabienia pamięci, a jeśli nie wysypiamy się regularnie, możemy zacząć odczuwać stany depresyjne. W medycynie znane są przypadki, kiedy to brak snu doprowadza ludzi do dramatycznych decyzji, jak samobójstwo.

Odpowiednia ilość snu wzmacnia odporność, chroniąc nas przed przeziębieniami. Sen wzmacnia także nasze serce, obniżając poziom cholesterolu. Reguluje gospodarkę hormonalną, a nawet zmniejsza ryzyko zachorowania na nowotwory. W trakcie snu produkuje się melatonina, która chroni zmiany komórkowe. Ponadto podczas snu organizm pozbywa się toksyn – jeśli śpimy zbyt mało, gromadzą się one w mózgu i prowadzą do Alzheimera. Brak snu powoduje także insulinoodporność. Organizm nie radzi sobie z glukozą, a my zaczynamy cierpieć na cukrzycę typu 2.

Brak snu przyczynia się do otyłości

Jak już wspominaliśmy, niedosypianie może rozregulować gospodarkę hormonalną. Jeśli śpimy zbyt krótko lub nasz sen jest wątpliwej jakości, w naszym organizmie wzrasta poziom greliny. Jest to hormon odpowiedzialny za nasz apetyt. Możemy nawet nie zauważyć, że nagle potrzebujemy większej porcji obiadu i kolacji, a między posiłkami coraz więcej podjadamy. W połączeniu z insulinoodpornością, która również występuje na skutek chronicznego niewysypiania się, skutki mogą być katastrofalne – nie tylko dla naszej urody, ale przede wszystkim dla naszego zdrowia.

Jeśli zadbamy o to, by się wysypiać, insulina wyrzucana do organizmu poradzi sobie z glukozą, my łatwiej zapanujemy nad apetytem i będziemy mieć znacznie więcej energii, którą warto wykorzystać na regularną aktywność fizyczną. Co ważne, sen jest bardzo ważnym czynnikiem, wpływającym na wyniki sportowe. Bierzmy przykład z zawodowych sportowców i codziennie się wysypiajmy!

Jak długo powinniśmy spać? Jak radzić sobie z bezsennością?

Przeciętna dorosła osoba powinna spać 6-7 godzin na dobę. Oczywiście spać powinniśmy w nocy, ponieważ w nocy możliwy jest najgłębszy sen i tylko w nocy wytwarza się melatonina. Nie zapominajmy o jakości snu – sen powinien być głęboki, najlepiej w ogóle nieprzerywany.

Jeśli mamy trudności w zasypianiu lub przespaniu całej nocy, obserwujmy wnikliwie otoczenie. Przyczyną może być:

  • Zasypianie przy włączonym telewizorze/komputerze
  • Oglądanie tuż przed snem telewizji lub przeglądanie internetu na smartfonie
  • Niewygodne łóżko/materac
  • Nieprzewietrzone pomieszczenie, w którym śpimy
  • Stres i zmęczenie

Przed snem zawsze wietrzmy sypialnię. Wcześniej możemy rozpalić lawendową świecę lub kominek z lawendowym olejkiem. Co najmniej pół godziny przed snem wyłączmy telewizor, a jeśli nie lubimy zasypiać w całkowitej ciszy, możemy włączyć muzykę relaksacyjną – ale bardzo cicho, by słychać ją było tylko w tle.

Możemy także wspomóc się preparatami na sen. W zasypianiu pomoże także codzienna aktywność fizyczna, najlepiej na świeżym powietrzu. Starajmy się kłaść o tej samej porze i o tej samej porze wstawać. Przyzwyczajmy nasz organizm, a po jakimś czasie sam zacznie się upominać o sen. A odpowiednia dawka głębokiego snu sprawi, że odzyskamy siły witalne, będziemy zdrowsi i szczęśliwsi.